Κοχύλια

Η ευτυχία είναι ώρες-ώρες πράγμα απλό. Όπως το να επιστρέφεις στο σπίτι σου μετά από δημιουργική συνάντηση με αγαπημένα πρόσωπα, μέσω άδειου αυτοκινητόδρομου, ακούγοντας στη διαπασών τους Γάμους του Φίγκαρο του Μότσαρτ. Αυτά έγιναν το βράδυ της 29ης Ιανουαρίου 2007, ημέρας της ζωής μου.

«Ω, εσείς βαθυστόχαστοι δάσκαλοι της απλότητας, δεν θα ήταν άραγε δυνατόν να βρει κανείς τη στιγμή μιλώντας; Όχι, μόνο σιωπώντας βρίσκει κανείς τη στιγμή. Όταν κάποιος μιλά, έστω για να πει μία και μόνη λέξη, χάνει τη στιγμή – η στιγμή είναι μόνο στη σιωπή. Επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούν να σωπάσουν σπάνια αναγνωρίζουν πότε είναι η στιγμή και πως να την αξιοποιήσουν σωστά. Δεν μπορεί να σιωπήσει και να περιμένει, γι αυτό και η στιγμή δεν έρχεται ποτέ α΄ αυτόν. Δεν μπορεί να σιωπήσει γι αυτό και δεν αντιλαμβάνεται την στιγμή ακόμα και παρουσιαστεί μπροστά του. Αν και γεμάτη νόημα, η στιγμή δεν προειδοποιεί με κάποιο μήνυμα για την έλευση της. Έρχεται πολύ ξαφνικά, όταν έρχεται. Ούτε έρχεται με θόρυβο και με φωνές, όσο μεγάλη σημασία και αν έχει το μήνυμα που φέρνει. Όχι, έρχεται απαλά, με βήμα πιο ελαφρύ από το ελαφρύτερο πάτημα οποιουδήποτε πλάσματος καθώς έρχεται με το ελαφρύ βήμα του ξαφνικού. Συνεπώς πρέπει κανείς να είναι απολύτως σιωπηλός για να νιώσει πως «τώρα εί...

Η ζωή είναι ωραία. Για όσους δε με γνωρίζετε, είμαι ιδιοκτήτης μικρού βιβλιοπωλείου στην Πόλη. Έχω έναν πιστό υπηρέτη που μου φέρνει κάθε πρωί αγαπημένες λιχουδιές. Νεράκι πάντα υπάρχει διαθέσιμο, δροσερό και καθαρό, όπως μου αρέσει. Ο υπηρέτης είναι ήσυχος και όλη τη μέρα δεν με ενοχλεί. Κάθεται δίπλα στο ταμείο ή ξεσκονίζει τα βιβλία μου. Οι λίγοι πελάτες που μπαινοβγαίνουν είναι ό,τι πρέπει για να σπάσουν τη ρουτίνα της ημέρας. Η πιο αγαπημένη μου ασχολία είναι να κάθομαι στη βιτρίνα ξαπλωμένος πάνω σε βιβλία και να απολαμβάνω τον υπνάκο μου. Όταν δεν κοιμάμαι παρατηρώ τα δίποδα που με κοιτάζουν με θαυμασμό από την έξω μεριά της βιτρίνας. Αν βαρεθώ, δίνω ένα σάλτο και βγαίνω έξω. Ανηφορίζω λίγα μέτρα και βρίσκομαι στην κοσμοπολίτικη μεγάλη οδό του Πέρα. Εκεί κάθομαι ανεβασμένος σε έναν ψηλό τοίχο και παρατηρώ τα πλήθη να πηγαινοέρχονται. Επιστρέφω όταν πεινάσω, άλλωστε δε θέλω να ανησυχεί και ο πιστός μου υπηρέτης.

Α, ναι, Βάγκνερ και πάλι, μετά από πολύ καιρό.

Οι γιορτές μου έκαναν πολύτιμο δώρο, αρκετό ελεύθερο χρόνο μετά από πολύ καιρό και βρήκα ευκαιρία να τελειώσω το Μαγικό Βουνό που ήταν στοιβαγμένο πάνω σε ένα τραπεζάκι εδώ και αρκετούς μήνες. Αριστούργημα, μεγαλοφυές, υπέροχο. Κούφια επίθετα θα μου πεις, αλλά όταν είμαι ενθουσιασμένος για κάτι, λίγο με ενδιαφέρει το να είμαι ακριβής και συγκρατημένος. Μόνο αν έχει ζήσει κανείς στο Μαγικό Βουνό φιλοξενημένος από την έντεχνη γραφίδα του συγγραφέα μπορεί να νιώσει τον ενθουσιασμό μου. Και πάλι δεν υπάρχει εγγύηση πως αυτόματα θα νιώσει κανείς παρόμοια συναισθήματα. Δεν είναι εύκολο βιβλίο. Χρειάζεται και αυτή η ευτυχισμένη σύμπτωση, η καλή συγκυρία όπου το κατάλληλο ανάγνωσμα συναντά τον αναγνώστη να βρίσκεται στην κατάλληλη στιγμή. Σε κάθε διαφορετική φάση της ζωής μας το ίδιο βιβλίο θα προσφέρει κάτι διαφορετικό. Για μένα ήταν μια βιωματική παρουσίαση όλων των υπαρξιακών ζητημάτων. Θάνατος, ελευθερία, υπαρξιακή μοναξιά, νόημα της ύπαρξης, αγωνία (angst), υπαρξιακή ενοχή, αυθεντικότητα....

Με ρώτησες, τι είναι αυτό που μας κάνει να ξαναγυρνάμε στον τόπο που γεννηθήκαμε, στον τοπο που μεγαλώσαμε. Δεν έχω εύκολη απάντηση. Μπορώ μονάχα να μοιραστώ μερικά πράγματα για τον δικό μου τόπο, για το δικό μου ταξίδι που είναι ταξίδι αποχωρισμού και επιστροφής μαζί. Γεννήθηκα στην Πόλη, στο Μόδι του Kadikoy (αρχαία Χαλκηδόνα), στην ασιατική πλευρά της Πόλης. Μεγαλώσαμε ως Έλληνες. Αυτή ήταν η ταυτότητα μας. Φύγαμε κυνηγημένοι και φοβισμένοι. Καταλήξαμε στην Ελλάδα. Ήμουν λίγο μικρότερος από 11 χρονών. Ξεριζωθήκαμε. Η Ελλάδα θα ήταν ο τόπος μας πια. Παλαιό Φάληρο ήταν ο νέος τόπος διαμονής μας. Μείναμε εκεί πολλά χρόνια. Αγάπησα και αγαπώ το Φάληρο, είναι η δεύτερη πατρίδα μου. Έτσι μ΄ αρέσει να το αποκαλώ τώρα. Με την Πόλη τα πράγματα υπήρξαν πιο πολύπλοκα. Ο αποχωρισμός ήταν τραύμα. Δεν το ήξερα. Χρειάστηκε πολύς καιρός, εσωτερικές διεργασίες και πολλή δουλειά για να υποψιαστώ πως το κεφάλαιο Πόλη μόνο νεκρό δεν ήταν μέσα μου. Μίλησα με άλλους Κωνσταντινουπολίτες, άκουσα τις ιστορ...