Κοχύλια

Ἀργὰ ἢ γρήγορα πρέπει νὰ συμβεῖ μιὰ ἐπανάσταση στη σκέψη, μιὰ ἐπανάσταση ἐλευθερωτικὴ ἀπὸ τὴν δύναμη τοῦ ἀντικειμενικοῦ κόσμου, ἀπὸ τὴν ὕπνωση αὐτῶν ποὺ ὀνομάζουμε ἀντικειμενικὲς πραγματικότητες. Τότε ἡ ἑρμηνεία τῆς ἀποκάλυψης θὰ μεταφερθεῖ στὴν ὑπαρξιακὴ ὑποκειμενικότητα. Τότε ἐπίσης ἡ Ἀλήθεια θὰ νοηθεῖ, ὄχι ὡς προκαθορισμὸς (γενικὸ λογικὸ κῦρος), ἀλλὰ ὡσὰν ὑπαρξιακὴ ἐλευθερία. Νικολάι Μπερντιαεφ Αλήθεια και Αποκάλυψη, σελ. 139 Μετάφραση Χρηστος Μαλεβίτσης Εκδόσεις Αρμός

1  Φρίντριχ Νίτσε 1844-1900 Το σώμα δεν λέει «Εγώ», το κάνει  Το σώμα δεν ανήκει στον «Εαυτό», το σώμα Είναι ο «Εαυτός».  Ο Εαυτός περιλαμβάνει την σοφία του σώματος και είναι μια εμπειρία πολύ βαθύτερη από τη σκέψη και την ορθολογική γνώση Η γνώση δεν έρχεται μέσα από μη-σωματικούς, αφηρημένους τρόπους αλλά απαιτεί τη συμμετοχή μας με όλο το είναι μας.  «Πιο αγνό και πιο ειλικρινές από τα λόγια είναι το σώμα και μιλάει για το νόημα της γης.» 2 Γκαμπριελ Μαρσέλ 1889-1973 Η συνείδηση του Εαυτού μας είναι συνυφασμένη με το Σώμα. Δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε πραγματική την Ύπαρξη μας από την Σωματοποιημένη αυτή Συνείδηση του Εαυτού μας. Είμαστε δεμένοι στην Σωματικότητα μας όπως είμαστε δεμένοι με τη γη. Η ποιότητα της στάσης μας απέναντι στο σώμα καθορίζει την στάση μας και απέναντι στον κόσμο, δηλαδή στην Ύπαρξη. Αν η σχέση μας με το σώμα είναι μια σχέση που μετατρέπει το σώμα σε αντικείμενο είναι εν τέλη καταδικασμένη να αποτύχει. Το σώμα μου Δεν μου ανήκει επειδή έτ...

Πίνακας: Oskar Kokoschka Την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου και το Σάββατο 14 θα διεξαχθεί στο "γίγνεσθαι" διήμερο σεμινάριο με θέμα τις νευρώσεις και την υπαρξιακή ψυχοθεραπεία.  Την Παρασκευή (18:00 – 22:00) θα παρουσιάσουμε το θεωρητικό μοντέλο της κορυφαίας θεραπεύτριας Karen Horney. Για τη σημασία και αξία του έργου της Karen Horney έχει μιλήσει ιδιαίτερα θερμά, εκτός των άλλων και ο Irvin Yalom. Στην παρουσίαση αυτή θα καλύψουμε τα εξής θέματα;  Πώς και γιατί δημιουργούνται οι νευρώσεις Ποιες οι βασικές νευρωτικές συγκρούσεις Για την "τυραννία των πρέπει" Τον ιδεατό εαυτό Την νευρωτική υπερηφάνεια Την αλλοτρίωση από τον εαυτό Τις τρεις βασικές νευρωτικές στρατηγικές Την θεραπευτική στάση απέναντι στις νευρώσεις Πίνακας: Oskar Kokoschka Το Σάββατο 10:00 – 18:00 θα γίνει μια σύντομη αναφορά στις διαφορές μεταξύ νευρώσεων και ψυχώσεων. Θα παρουσιαστούν οι διάφορες κατηγορίες νευρώσεων βάση του DSM και στη συνέχεια θα αναλυθούν περιστατικά που έ...

Τι είναι η ενδοσκόπηση, τι είναι ο αναστοχασμός και τι είναι η θεραπευτική συνομιλία; Και πώς όλα αυτά σχετίζονται με τη θεραπευτική πρακτική; Θα ξεκινήσω με τους όρους. Ο όρος ενδοσκόπηση είναι ιατρικός. Σχετίζεται με το ενδοσκόπιο. Το οποίο είναι ένα εργαλείο που όπως λέει και η λέξη διευκολύνει στο να βλέπουμε μέσα στο σώμα. Αμέσως το πρώτο ερώτημα που έρχεται για την ψυχοθεραπεία είναι, υπάρχει «μέσα» και «έξω» σε αυτό που είμαστε, υπάρχει μέσα και έξω στις ψυχικές μας διεργασίες; Τι είναι το μέσα και τι είναι το έξω; Μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε; Ποιος είναι αυτός που κοιτάζει μέσα και τι είναι αυτό το μέσα προς το οποίο κοιτάζει; Αν απομακρυνθούμε από την θεωρητική αναζήτηση των όρων και πάμε προς την θεραπευτική πρακτική, εκεί θα δούμε ότι όταν έχουμε απέναντι μας έναν άνθρωπο με τον οποίο δουλεύουμε θεραπευτικά, η αφήγηση του τείνει είτε προς την εσωτερικότητα είτε προς την εξωτερικότητα. Μερικές φορές μοιάζει, τα λόγια που χρησιμοποιεί ο θεραπευόμενος να ε...

Τρεις φαινομενολογικές εταιρείες -   Ένα φαινομενολογικό σεμινάριο «οὔτοι συνέχθειν, ἀλλὰ συμφιλεῖν ἔφυν» (Σοφοκλέους, Αντιγόνη, στιχ.523) 2 η συνάντηση με θεματική: « ενδοσκόπηση-αναστοχασμός- θεραπευτική συνομιλία »  Πέμπτη  22/1  στο  «Γίγνεσθαι» 8.30μμ-10.30μμ . 2η χρονιά Τρεις εταιρείες που μοιράζονται κοινά ερωτήματα και αναζητήσεις, Η Ελληνική Εταιρεία Υπαρξιακής Ψυχολογίας «Γίγνεσθαι» Το Ελληνικό Κέντρο Focusing (Προσωποκεντρική και Focusing-βιωματική Προσέγγιση). Η Ελληνική Εταιρεία Φαινομενολογικής-Υπαρξιακής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας (Hellenic Society of Daseinsanalysis) Συνδιοργανώνουν, για 2η χρονιά, ένα σεμινάριο, που έχει τη φιλοδοξία να συμβάλει στην περαιτέρω εμβάθυνση του φαινομενολογικού βλέμματος στο πεδίο της ψυχοθεραπείας στη χώρα μας. Ο τίτλος του σεμιναρίου είναι : Edmund Husserl και Martin Heidegger: Θεμελιώδεις έννοιες της ερμηνευτικής φαινομενολογίας Εισηγητής του σεμιναρίου θα είναι...

Τρεις Εταιρείες ένα Σεμινάριο.  Δεύτερη Περίοδος Φαινομενολογικών Σεμιναρίων

Η πρώτη φετινή συνάντηση των τριών εταιρειών που γίνεται σε συνέχεια των διαλέξεων του καθηγητή φιλοσοφίας κ. Ξηροπαΐδη.  Με αφορμή τις διαλέξεις του κ. Ξηροπαΐδη σχετικά με την φαινομενολογία, προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε τη θεωρία που προέρχεται από τον χώρο της φιλοσοφίας με την πρακτική της ψυχοθεραπείας, όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα από την εμπειρία ψυχοθεραπευτών από τις τρεις εταιρίες αλλά και μέσα από τον διάλογο που ακολουθεί μεταξύ όλων των παρευρισκομένων.

Υπαρξιακή-Ποιητική Ψυχοθεραπεία Δύο αποσπάσματα από μία παρουσίαση σχετικά με τον Ρίλκε και τη σχέση του με την Ψυχοθεραπεία. Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Υπαρξιακών Θεμάτων (2014-2015) στο "γίγνεσθαι" την Ελληνική Εταιρεία Υπαρξιακής Ψυχολογίας. 

Η υπαρξιακή θεραπεία δεν έχει ως στόχο ένα μεμονωμένο άτομο. Ασχολείται με όλη την ύπαρξη του ανθρώπου. Όπως μας έδειξε το Heidegger ο άνθρωπος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον κόσμο. Ακόμα περισσότερο, είναι πάντα μέσα στον κόσμο. Δημιουργεί, ή ακόμα καλύτερα, μέσα από την ύπαρξη του φωτίζει και συνδημιουργεί τον κόσμο μέσα στον οποίο κατοικεί. Λέξεις όπως ψυχή, εαυτός, άτομο, ή προσωπικότητα είναι ανεπαρκείς επειδή δεν περιλαμβάνουν τον κόσμο. Η ύπαρξη δημιουργεί ένα άνοιγμα στον κόσμο. Χωρίς την ύπαρξη ο κόσμος είναι κυριολεκτικά αδιανόητος. Εξίσου αδιανόητη είναι μια ύπαρξη αποκομμένη από τον κόσμο της. Δεν ζούμε όλοι στον ίδιο ακριβώς κόσμο. Η κάθε ύπαρξη δημιουργεί και κατοικεί σε έναν κόσμο που τα χαρακτηριστικά του εξαρτώνται και από την ίδια του την ύπαρξη. Η κάθε ύπαρξη αλλάζει τον κόσμο και για τους άλλους. Πάντα θα υπάρχει ένα μεγάλο μέρος της ύπαρξης του κάθε ανθρώπου που δεν θα είναι προσπελάσιμο στους άλλους. Μπροστά σε αυτό το κομμάτι μοναδικότητας που ο κάθε άνθ...

Αν αφαιρέσεις το θόρυβο τι μένει; Αν αφεθείς στη σιωπή ποιος είσαι; Αν μείνεις ακίνητος με μόνη σου έγνοια την ίδια σου την ακινησία πως νιώθεις; A! Να γυρίσω γρήγορα πίσω στο πλήθος!

Ξανά και ξανά θα έρχεται η αδράνεια να διεκδικήσει την επαναφορά σε αυτά που ήδη γνωρίζουμε, σε αυτά που ήδη κάνουμε. Μοιάζει ωσάν η ύπαρξη να αναδύεται για λίγο από τον χυλό του τίποτα και μετά ξαναγυρίζει σ΄αυτόν. Αυτή η φράση μπορεί να συνοψίσει ολόκληρη τη ζωή. Μπορεί όμως να περιγράψει και την κάθε μέρα όπου χανόμαστε στην επανάληψη, στον αυτοματισμό, στο τίποτα. Με λίγες ίσως εξαιρέσεις, αφύπνισης, όπου τότε και για πολύ λίγο, όλα αποκτούν τη διαύγεια που θα έπρεπε να έχουν, η ιεράρχηση γίνεται εύκολα και αβίαστα, τα "σκουπίδια" της ζωής μας πετιούνται με ευκολία. Ύστερα πάλι η εγκαθίσταται η λήθη. Σε μία κυκλική επανάληψη που θυμίζει τη μοίρα του Συσίφου. Ο πίνακας είναι του Rene Magritte

H μάχη ενάντια στο ασήμαντο και το φθηνό χρειάζεται να είναι συνεχής. Τι είναι ασήμαντο και τι φθηνό καλούμαστε να το αποφασίζουμε ο καθένας για τον εαυτό του. Όταν ρωτήσουμε προς τα μέσα, η απάντηση είναι πάντα εκεί. Έστω και αν δεν μας αρέσει. Πίνακας: André Derain

"Ήμασταν ὅλοι μαζὶ καὶ ξεδιπλώναμε ἀκούραστα τὶς ὧρες μας Τραγουδούσαμε σιγὰ γιὰ τὶς μέρες ποὺ θὰ ῾ρχόντανε  φορτωμένες πολύχρωμα ὁράματα " Μανώλης Αναγνωστάκη  Χάρης 1944 Διάθεση: Το φως που καθορίζει πως και τι φωτίζεται. Διάθεση : Σαν τις εποχές του χρόνου. Αλλιώς να ζεις την άνοιξη αλλιώς το καλοκαίρι. Διάθεση : Θυμίζει φορές, φορές λαβύρινθο των ποντικιών. Συνήθως υπάρχει έξοδος αλλά δεν είναι προς την πλευρά του τυριού. Διάθεση : Δυο φίλοι μιλούν ανάλαφρα, συντροφιά με λίγο ούζο, συνωμοτικά. Διάθεση : Μία γυάλα για χρυσόψαρο. Το πλάσμα μέσα κινείται χωρίς σκοπό. Έχουν βρεθεί ψάρια, εκτός γυάλας, σε μια προσπάθεια να δραπετεύσουν. Συνήθως νεκρά. Διάθεση : Κοίταγμα σε παλιά φωτογραφία. Έγχρωμη, απ΄τη δεκαετία των '70. Τα χρώματα έχουν αλλοιωθεί. Διάθεση : Θάλαμος αναμονής νοσοκομείου. Οι ξένοι φαίνονται κάπως οικείοι. Το ξάφνιασμα είναι για όσα μας ενώνουν. Διάθεση : Τέλος θεατρικής παράστασης. Το χειροκρότημα σταμάτησε. Οι πρώτοι θε...

Δοκιμάζεις αυτά που νιώθεις ένα-ένα, σαν βότσαλα. Κανένα δεν μπορείς να πετάξεις. Αλλάζεις τη διάταξη τους ελπίζοντας σε μια άλλη εικόνα. Ύστερα ανακαλύπτεις ένα καινούργιο. Ούτε κι αυτό ξέρεις τι να το κάνεις, που να το ταιριάξεις. Κι άλλο, κι άλλο. Άλλοτε σ΄αρέσει αυτό που βλέπεις, άλλοτε όχι.

Σε ό,τι λες θα ακούω την μουσική στα λόγια σου. Θα διακρίνω τον ρυθμό, τη μελωδία, το ηχόχρωμα, τις παύσεις. Το θέμα και τις παραλλαγές. Τις επαναλήψεις, που δεν είναι ποτέ οι ίδιες. Την αρμονία ή την έλλειψη της. Την αντίστιξη των φωνών. Είναι κι αυτός ένας τρόπος. Όχι ο μόνος, ούτε καν κυρίαρχος. Και παρά την υπόσχεση δεν είναι πάντα εφικτός. Ας μείνει κάπου γραμμένος για να μην ξεχνάμε πως τα λόγια και οι έννοιες πιο συχνά παραπλανούν παρά φωτίζουν την ύπαρξη από την οποία πηγάζουν. Βέβαια, κι όλα αυτά λόγια είναι θα μου πεις και θα έχεις δίκιο!

θα μπορούσα να γράψω για την ποίηση ή να επιλέξω να παρουσιάσω κάτι. Όμως όχι. Έρχονται στιγμές που τα λόγια των άλλων, όσο όμορφα, όσο σοφα, όσο ποιητικά κι αν είναι δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά ένα φτηνό λυσάρι που πήρες στα χέρια σου για να περάσεις κάποιο μάθημα σχολικό. Το ξέρεις και το ξέρουν. Και αν ψάχνεις τη σιγουριά στα λόγια των σοφών, των γκουρού, κάθε λογής δασκάλων, φιλοσόφων ή αρχηγών, δεν θα τη βρεις εκεί. Είναι μονάχα ο δύσκολος εκείνος δρόμος, ο έξω από μονοπάτια που δεν έχει ακόμα χαραχτεί και μένει σε σένα το βάρος να το κάνεις κι ύστερα να τον διαβείς, χωρίς εγγύηση καμιά, εκτός ίσως απ΄ τον αχό της θάλασσας που ακούγεται στο βάθος. Ο Ζωγραφικός πίνακας είναι που Paul Klee

Η δύναμη της οικογένειας, του περιβάλλοντος και όλων των άλλων συνθηκών μέσα στις οποίες μεγαλώσαμε δεν μας απαλλάσσουν , από την ελευθερία μας. Όσο και να γυρίζουμε να κοιτάξουμε προς τα πίσω, ξανά και ξανά, τίποτα δεν αφαιρεί το βάρος την συνειδητοποίησης ότι εμείς φτιάχνουμε, αυτό που είμαστε. Ιδού η ενοχή .

"Ο φόβος μπροστά στο Ανεξήγητο, όχι μονάχα φτώχυνε την ύπαρξη του ατόμου, μα περιόρισε ακόμα και τις σχέσεις του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, τις τράβηξε έξω απ΄ το ποτάμι των απέραντων δυνατοτήτων, για να τις προφυλάξει σε μιαν ήσυχη, σίγουρη γωνιά της ακροποταμιάς . Δε φταίει μονάχα η τεμπελιά, που οι σχέσεις των ανθρώπων επαναλαμβάνονται με τόση ανείπωτη μονοτονία, χωρίς ν΄ ανανεώνονται κάθε φορά: φταίει κι ο φόβος, ο φόβος μας μπροστά σε κάτι καινούργιο, που δε μπορούμε να προμαντέψουμε ποιο θάναι το τέλος του και που δεν έχουμε το κουράγιο ν΄ αναμετρηθούμε μαζί του. Όμως, μονάχα εκείνος που είναι προετοιμασμένος για όλα, που δεν αρνείται τίποτα, ούτε και το αίνιγμα - μονάχα αυτός θα ζήσει τις σχέσεις ανθρώπου προς άνθρωπο σ΄ όλη τους τη ζωντάνια, και, σύγκαιρα, θα φτάσει ως το βάθος της δικιάς του της ύπαρξης." Γράμματα σ΄ ένα νέο ποιητή Rainer Maria Rilke Ομολογώ πως ο συγγραφέας, μου φώτισε το ζήτημα από μία οπτική γωνία σχετικά άγνωστη για μένα.